Объектив Восток — свежие новости области Абай и Казахстана
Главные новости
Площадь в Семее ждёт реконструкция: что ещё изменится в областном центре
Маргарита Бутина
27.04.2026
Заморозки в области Абай: полиция предупредила граждан
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Стартовал прием заявок на конкурс грантов «Тәуелсіздік ұрпақтары»
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Зигзаг удачи: подпольное казино с оборотом полмиллиарда ликвидировали в Шымкенте
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Лента новостей
В Семее больше 40 человек пожаловались на антисанитарию в точках питания
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Семейде санитариялық талаптардың сақталмауына байланысты 41 өтініш түсті
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Вернули очередь: житель области Абай восстановил учет на жильё через суд
Маргарита Бутина
27.04.2026
Новый парк "Самал" появился в Астане
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Мемлекет басшысы «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясына қатысты
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Мы должны обеспечить безопасный, качественный и оздоровительный детский отдых – Аида Балаева
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Аида Балаева: Балалардың жазғы демалысы қауіпсіз, сапалы әрі сауықтыруға бағытталған болуы тиіс
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Олжас Бектенов провел заседание Совета директоров АО «Самрук-Қазына»
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Олжас Бектенов «Самұрық-Қазына» АҚ директорлар кеңесінің отырысын өткізді
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Внезапная проверка - детские лагеря в Казахстане будут проверять в новом формате
Маргарита Бутина
27.04.2026
Родник чистоты - экологическая акция прошла в области Абай
Маргарита Бутина
25.04.2026
Технологии
Регионы
Вернули очередь: житель области Абай восстановил учет на жильё через суд
Маргарита Бутина
27.04.2026
Новые земли пригодны к использованию - в области Абай рассмотрели развитие региона
Маргарита Бутина
27.04.2026
Из области - на республику: в Семее состоялся этап Всемирной олимпиады по робототехнике
Соревнование в региональном этапе объединило более 40 команд со всей области Абай, продемонстрировав прекрасные инженерные навыки и креативные идеи школьников. Региональный этап World Robot Olympiad (WRO) – Всемирной олимпиады по робототехнике состоялся в Назарбаев Интеллектуальной школе. Юные участники представили свои разработки в категориях «RoboMission», «RoboSports», «Future Innovators» и «Future Engineers». В ходе соревнований ученики продемонстрировали умение конструировать и программировать роботов, а также решать сложные технические задачи. Как сообщают в пресс-службе НИШ, темой сезона 2026 года стала Robots Meet Culture («Роботы и культура»). В рамках заданной концепции команды разработали проекты, объединяющие современные технологии и национальные ценности. Особое внимание привлекли работы, посвящённые культурному наследию казахского народа: национальным музыкальным инструментам, историческим памятникам и традициям, представленным через инженерные решения. Организатор олимпиады, заведующий расширенной лабораторией инженерно-технического творчества и информационных технологий NIS города Семей Мирас Ондасынов отмечает, что с каждым годом интерес к соревнованию заметно растёт: В этом году участники показали не только высокий уровень технической подготовки, но и умение творчески переосмысливать культурные ценности через современные технологии. Особенно радует рост интереса со стороны сельских школ. Это говорит о том, что робототехника становится всё более востребованным направлением среди школьников региона, - подчеркнул Мирас Ондасынов. Команды, показавшие лучшие результаты на региональном этапе, представят область на республиканской олимпиаде. Победители национального этапа войдут в состав сборной Казахстана и уже в декабре текущего года будут защищать честь страны на международном финале в Пуэрто-Рико.
Маргарита Бутина
27.04.2026
Стартовал прием заявок на конкурс грантов «Тәуелсіздік ұрпақтары»
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Алаколь обновят по дизайн-коду: Арбат отремонтируют и добавят два пляжа
Динмухамед Бейсембаев
23.04.2026
В Семее больше 40 человек пожаловались на антисанитарию в точках питания
С начала года жители Семея направили десятки обращений из-за нарушений санитарных норм. Чаще всего жалобы касаются объектов питания. Пищевое отравление возникает после употребления продуктов, заражённых микроорганизмами или их токсинами. Такие случаи фиксируют в любое время года. Об этом сообщил заместитель руководителя городского управления санитарно-эпидемиологического контроля Адиль Калдыбатыр. По его словам, основные причины возникновения патогенов – это нарушения при хранении, перевозке и приготовлении продуктов, просрочка и игнорирование правил личной гигиены. Наибольший риск связан с мясом, рыбой, молочной продукцией, консервами и кремовыми кондитерскими изделиями. Признаки пищевого отравления могут проявиться через несколько минут или в течение 2–4 часов после употребления загрязнённой пищи, в отдельных случаях – спустя 20–26 часов. Основные симптомы: тошнота, рвота, диарея, боли в животе, слабость, повышение температуры тела, снижение артериального давления и учащённое сердцебиение, – сообщил спикер. В городе насчитывается 440 объектов питания, среди них предприятия общепита и школьные столовые. С января по апрель 2026 года от жителей поступило 41 обращение по фактам несоблюдения санитарных требований. Вместе с тем, в настоящее время ведётся постоянный мониторинг интернет-ресурсов, а также принимаются соответствующие меры по обращениям граждан, поступающим через систему «е-Өтініш». На основании выявленных нарушений в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан проводятся внеплановые проверки, – добавил Адиль Калдыбатыр. Специалисты напоминают о необходимости соблюдать личную гигиену, правильно хранить и готовить продукты, а также внимательно подходить к их выбору. В профильных ведомствах призывают жителей строго придерживаться санитарных требований.
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Семейде санитариялық талаптардың сақталмауына байланысты 41 өтініш түсті
Тағамнан улану – микробты немесе микробсыз табиғаттағы, ауру тудыратын микроорганизмдермен не олардың токсиндерімен ластанған тағамдарды тұтыну нәтижесінде туындайтын жедел инфекциялық ауру. Ең қауіпті түрлеріне тағамдық токсикоинфекциялар мен микробтық интоксикациялар жатады. Мұндай жағдайлар жыл мезгіліне қарамастан тіркелуі мүмкін. Бұл туралы Семей қалалық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы басшысының орынбасары ӘділҚалдыбатыр мәлімдеді. Уланудың негізгі себептері – азық-түлік өнімдерін сақтау, тасымалдау және дайындау кезінде санитариялық-эпидемиологиялық талаптардың бұзылуы, жарамдылық мерзімінің сақталмауы, сондай-ақ жеке гигиена ережелерін сақтамау. Әсіресе ет, балық, сүт өнімдері, консервілер және кремі бар кондитерлік өнімдер жоғары қауіп тудырады. Тағамнан улану белгілері ластанған тағамды тұтынғаннан кейін бірнеше минуттан немесе 2–4 сағат ішінде, кей жағдайларда 20–26 сағаттан соң да пайда болуы мүмкін. Негізгі симптомдары: жүрек айну, құсу, іштің өтуі, іштің ауыруы, әлсіздік, дене қызуының көтерілуі, қан қысымының төмендеуі және жүрек соғысының жиілеуі,- дейді спикер. Семей қаласы бойынша 440 тамақтану нысаны жұмыс істейді, оның ішінде 24 қоғамдық тамақтану объектісі және 64 мектеп асханасы бар. 2026 жылдың қаңтар–сәуір айлары аралығында санитариялық талаптардың сақталмауына байланысты жеке тұлғалардан 41 өтініш түскен. Сонымен қатыр қазір интернет-ресурстарды тұрақты түрде мониторингтеп, азаматтардың «е-Өтініш» жүйесі арқылы жолданған арыздары бойынша тиісті шаралар қабылдауда. Анықталған бұзушылықтар негізінде Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес жоспардан тыс тексерулер жүргізіледі,- дейді Әділ Қалдыбатыр. Тағамнан уланудың алдын алу мақсатында жеке гигиена ережелерін сақтау, тағамды дұрыс сақтау және дайындау, сондай-ақ сапалы өнімдерді таңдау қажет. Қоғамдық тамақтану объектілерінде санитариялық талаптарды қатаң сақтау – халық денсаулығын қорғаудың негізгі кепілі. Абай облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті және Семей қалалық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы тұрғындарды санитариялық талаптарды қатаң сақтауға шақырады.
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Вернули очередь: житель области Абай восстановил учет на жильё через суд
Житель области Абай через суд добился восстановления утраченных данных о своей постановке в очередь на жильё. Вопрос удалось решить в рамках медиативного соглашения. Истец Р. обратился в специализированный межрайонный административный суд области Абай с иском к АО «Отбасы банк». Он просил восстановить и внести в информационную систему сведения о своей постановке на жилищный учет, начиная с 2013 года. В процессе рассмотрения дела суд установил, что заявитель действительно состоял в очереди на жильё с 4 июля 2013 года. Однако позже, из-за изменений в законодательстве и административно-территориальных преобразований в области Абай, при формировании обновлённых списков данные о нём были утрачены. В ходе проведенной примирительной процедуры при содействии судьи СМАС области Абай между Банком и Р. заключено медиативное соглашение, по условиям которого Банк в течении одного месяца обязался восстановить сведения о постановке на учет Р. с 4 июля 2013 года, - сообщают в пресс-службе суда области Абай. После вступления судебного определения в законную силу банк выполнил обязательства и восстановил данные заявителя в установленный срок. иллюстративное фото: ИИ «ChatGPT»
Маргарита Бутина
27.04.2026
Новый парк "Самал" появился в Астане
В рамках в республиканской экологической акции «Таза Қазақстан» Президент Касым-Жомарт Токаев совместно с экоактивистами посадил дерево на территории столичного парка «Самал». Затем Глава государства заслушал доклады руководителей ответственных государственных органов. Аким Астаны Женис Касымбек доложил Касым-Жомарту Токаеву о работе по комплексному благоустройству столицы и озеленению общественных пространств, созданию комфортной и безопасной городской среды. По его словам, в этом году запланировано преображение 173 городских локаций (общественных и дворовых пространств), посадка более 1,1 млн зеленых насаждений (сеянцы, кустарники, цветы, деревья). Одним из ключевых проектов является формирование территории парка «Самал», который станет новым центром притяжения для горожан. Парк проектируется как многофункциональная территория для семейного, спортивного и культурного досуга. Как сообщил министр экологии и природных ресурсов Ерлан Нысанбаев, за два года реализации инициативы Главы государства «Таза Қазақстан» по всей стране проведено 1,5 тыс. экологических мероприятий, в рамках которых собрано 2 млн тонн отходов и высажено порядка 5,5 млн деревьев. Ежегодно в акциях принимают участие порядка 6,5 млн человек, включая 780 тыс. волонтеров. По словам министра, с 2021 по 2025 годы в лесном фонде посажено 1 648,4 млн сеянцев на площади свыше 1 млн гектаров. В населенных пунктах за 5 лет посажено 18,4 млн деревьев. В ближайшие три года планируется создать 46 экотерриторий на площади 1 760 тыс. гектаров. В ходе мероприятия из Аксу-Жабаглинского природного заповедника в режиме видеоконференцсвязи выступили аким Туркестанской области Нуралхан Кушеров и эковолонтер Аида Маканбай, с набережной реки Жайык – аким Западно-Казахстанской области Нариман Турегалиев и экоактивист Нурсултан Сарсенбаев, из Восточно-Казахстанской области – аким Нурымбет Сактаганов и председатель правления Ульбинского металлургического завода Сергей Бежецкий, из Баянаула – аким Павлодарской области Асаин Байханов и руководитель Павлодарского областного штаба «Жасыл Ел» Русана Сулаймонова, которые рассказали о работе в рамках общенациональной экологической кампании. В своем выступлении Президент Касым-Жомарт Токаев напомнил, что старт движению «Таза Қазақстан» был дан два года назад. – Испокон веков в казахском обществе понятию чистоты придавалось особое значение. Наш народ использует слово «чистота» в широком смысле. Именно поэтому о честном, порядочном и искреннем человеке мы говорим, что у него чистый ум, чистая совесть и чистое сердце. Издревле наши предки жили в гармонии с природой, считая заботу о ней своим священным долгом. Они наставляли молодежь беречь все живое, призывали с состраданием относиться к родной земле. «Увидел родник – помоги ему пробиться», – гласит народная мудрость. Концепция «Таза Қазақстан» наглядно подтверждает, что сегодня понятие чистоты становится частью нашей национальной идентичности и фундаментальной ценностью. Чистота – зеркало цивилизованного общества, незыблемый принцип государства, нацеленного на прогресс. Любое начинание, в основе которого лежат благие намерения, обязательно принесет свои плоды, и «Таза Қазақстан» является именно такой уникальной инициативой. Благодаря самоотверженному труду миллионов наших неравнодушных соотечественников проект перерос в общенациональное движение, – сказал Глава государства. Он выразил искреннюю признательность всем участникам «Таза Қазақстан» и, прежде всего, представителям молодежи. – Безусловно, главной движущей силой этой акции, ее опорой выступает именно подрастающее поколение. Наши юные соотечественники вносят существенный вклад в общее дело, демонстрируют пример высокой гражданской ответственности. Сегодня в этом важном мероприятии принимает участие творческая и созидательная молодежь. Несомненно, светлое будущее нашей страны в руках таких сильных духом, патриотично настроенных и целеустремленных граждан, как вы. В конечном счете, у нас нет другой Родины, кроме Казахстана. Все, что у нас есть, и все, чем мы дорожим, воплощено в нашей любимой Отчизне – Республике Казахстан. Поэтому только нам жизненно необходимо, чтобы наша родная страна стала Передовой, Безопасной, Сильной и Чистой. Важно правильно это понимать. Главная суть проекта – защита природы, поддержание чистоты и порядка, воспитание сознательного поколения и формирование нового качества нации, – подчеркнул Президент. Глава государства сообщил, что для реализации поставленных задач в стране осуществляется масштабная работа. В прошлом году во всех регионах было проведено около 1200 экологических мероприятий, расчищено более 1 миллиона гектаров земли и высажено порядка 4 миллионов саженцев. – В этом добром начинании приняли участие около 800 тысяч волонтеров. Сегодня человечество столкнулось со множеством проблем, вызванных загрязнением окружающей среды и изменением климата. Обеспечение экологической безопасности становится делом национальной безопасности. Вопросы защиты природы сегодня выходят на первый план во всем мире. Казахстан также выступил с конкретными инициативами в этой сфере. Вчера в Астане завершился Региональный экологический саммит под эгидой Организации Объединенных Наций. В рамках этого масштабного форума состоялись важные мероприятия, в том числе посвященные вопросам эковолонтерства, ресурсосбережения. Мною уже неоднократно отмечалось, что ни одна страна в мире не способна решить проблемы экологии самостоятельно. Это крайне сложная, ответственная работа, поэтому она должна объединять дипломатические усилия, науку, бизнес, общественность, включая волонтеров, другими словами, целеустремленную молодежь. Потому что патриотичная молодежь всегда и везде выступает двигателем перемен. Ваша историческая миссия – вывести нашу страну в ряды наиболее развитых государств и в сфере высоких технологий, и в области искусства, науки и гуманистических ценностей, – заметил Касым-Жомарт Токаев. По словам Президента, Казахстан меняется в положительную сторону, и это отмечают даже люди, ранее не замеченные в симпатиях к нашей стране. – Наши города и села становятся чище, уменьшается загрязнение почвы, воды, воздуха. На крупных предприятиях идет работа по сокращению вредных эмиссий, внедряются лучшие экологические практики, произошел положительный сдвиг в переработке бытовых отходов. Но в работе еще много недостатков, работы еще много. Меняются не только экономический, но и жизненный уклад, поведенческие установки граждан. В новой Конституции в числе фундаментальных основ нашего бытия закреплены принципы созидательного патриотизма, единства, солидарности, природолюбия, которые в немалой степени вдохновлены проектом «Таза Қазақстан», то есть вами – молодежью Казахстана. Я этим очень горжусь и благодарю вас всех! За два года эта прогрессивная инициатива переросла в поистине общенациональное движение. Важно, что проект продолжает наполняться новыми смыслами и, по сути, становится нравственным стержнем идеи Справедливого Казахстана. Принципы «Таза Қазақстан», концепции «Закон и Порядок», «Адал азамат» составляют единую ценностную матрицу и должны прочно войти в повседневную управленческую и общественную практику. К их широкому продвижению надо активнее привлекать известных, авторитетных граждан. Но самые главные пропагандисты этой новой идеологии – это вы, молодежь, – сказал Глава государства. В контексте развития идеи «Таза Қазақстан» Касым-Жомарт Токаев остановился на вопросах укрепления культуры обращения с животными. – Недопустимы факты, когда домашние питомцы становятся жертвами халатности людей. Правительству следует ужесточить административную ответственность за ненадлежащее содержание животных и даже усилить уголовную ответственность за жестокое обращение с ними, прежде всего, домашними животными. По сути, проблема бродячих собак – это следствие человеческого равнодушия, безразличия тех, кто вначале якобы любят животных, а через некоторое время разочаровываются и оставляют их на улице. Надо принять меры, чтобы пресечь подобные явления. Требуется обеспечить должное общественное наблюдение за работой специализированных приютов, причем по делу, без так называемого «хайпа». Я думаю, что вы этим тоже будете заниматься. В целом, бережное отношение к тем же бродячим собакам – не повод для разжигания «костров взаимного неприятия», деления людей на сторонников и противников. Вопрос в том, что проблема находится в запущенном состоянии, дети и даже взрослые все чаще становятся жертвами одичавших собак. Мы такие сведения получаем из областей. И эта ситуация требует вмешательства государства и общественности, в том числе с точки зрения законодательного обеспечения со стороны Парламента. Но мы должны проявлять нетерпимость к частым случаям издевательств над беззащитными животными, в том числе в недавнем прошлом домашними, привлекать мучителей, варваров к ответственности, включая уголовную. Думаю, такие подходы позволят укрепить в обществе прогрессивное, ответственное отношение к окружающей среде. Это тоже часть нашей деятельности в рамках «Таза Қазақстан», – отметил Президент. Глава государства считает, что особое внимание в формировании экологической культуры необходимо уделять системе образования, ведь понимание значимости чистоты закладывает именно воспитание. – Важно, чтобы дети со школьной скамьи научились беречь природу и ценить труд. Нужно активнее вовлекать школьников и студентов к участию в экологических кампаниях. Поручаю министерству просвещения разработать и принять проект «Жасыл сабақтар» («Зеленые уроки»). Именно в учебных заведениях следует прививать принципы разумного потребления природных ресурсов и защиты окружающей среды. Также необходимо всесторонне поддерживать экологические проекты и научные исследования школьников и студентов. «Таза Қазақстан» необходимо поднять до уровня национальной идеи, которая призвана качественно преобразить общество. Для глубокого укоренения этой идеи в сознание граждан следует в полной мере задействовать потенциал сферы культуры, прежде всего, креативной индустрии. Следует продвигать ценности трудолюбия, усердия, справедливости и креативности посредством фильмов и сериалов. В этой работе нужно эффективно использовать возможности средств массовой информации и социальных сетей, – заявил Касым-Жомарт Токаев. Президент подчеркнул, что сейчас в стране реализуются масштабные реформы. – На республиканском референдуме, состоявшемся в марте, была принята новая Конституция. Тем самым мы открыли новую страницу в истории Казахстана. Наша главная цель – построение безопасного и справедливого общества, в котором во главу угла поставлен принцип «Закон и Порядок». Мы должны оставить вам – юному поколению – прогрессивное, авторитетное и процветающее государство. Этот путь требует от нас неустанных усилий. Любовь к Отечеству начинается с простых поступков. Высаживая деревья и поддерживая чистоту вокруг себя, вы можете принести пользу стране, служить на благо народа. Я высоко ценю огромный вклад молодежи и добровольцев в развитие страны. Уверен, ваш честный труд достоин особого уважения. Чистота – это, прежде всего, показатель внутренней культуры. Человек с чистыми помыслами и намерениями не способен причинить вреда окружающим, он никогда не предаст свою Родину. Такой человек также демонстрирует высокую правовую культуру и дисциплину. Его отличают забота и уважение к близким. Именно такие люди ведут страну к прогрессу и вносят вклад в улучшение качества жизни народа. Для меня каждый из вас является примером такого отношения. Желаю вам успехов! – подытожил Глава государства. Затем Касым-Жомарт Токаев наградил группу граждан, активно участвовавших в акции «Таза Қазақстан» и своими делами внесших вклад в процветание нашей Родины.
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
Мемлекет басшысы «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясына қатысты
«Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында Қасым-Жомарт Тоқаев экобелсенділермен бірге елорданың «Самал» саябағында ағаш отырғызды. Бұдан кейін Президентке жауапты мемлекеттік орган басшылары атқарылған жұмыс жайында баяндады. Астана әкімі Жеңіс Қасымбек Мемлекет басшысына шаһарды абаттандыру, қоғамдық кеңістіктерді көгалдандыру, сондай-ақ қолайлы және қауіпсіз қала қалыптастыру бағытында қолға алынған шаралар жөнінде мәлімет берді. Оның айтуынша, биыл елордада 173 орынды (қоғамдық кеңістіктер мен аулалар) жаңғырту, 1,1 миллион түп жасыл желек, атап айтқанда, көшеттер, бұталар, гүлдер мен ағаштар егу жоспарланып отыр. Негізгі жобалардың бірі – тұрғындар көп келетін «Самал» саябағы. Аталған аумақ отбасылық демалысқа, спортпен шұғылдануға және мәдени іс-шараларға ыңғайлы кеңістік ретінде жобалануда. Саябақта мұз айдыны, серуендеу бағдарлары, жаяу жүргінші көпірі, тоған, балаларға арналған ойын алаңы мен демалысқа ыңғайлы кеңістік қарастырылған. Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев «Таза Қазақстан» акциясы басталған екі жыл ішінде 1,5 мың экологиялық іс-шара ұйымдастырылғанын жеткізді. Осы уақыт аралығында 2 миллион тонна қоқыс жиналып, 5,5 миллионға жуық тал егілген. Жыл сайын бұл бастамаға 6,5 миллион адам, соның ішінде 780 мың волонтер қатысады. Министрдің айтуынша, 2021-2025 жылдары орман қорын толықтыру үшін 1 миллионнан аса гектарға 1 648,4 миллион түп көшет отырғызылған. Елді мекендерде бес жыл ішінде 18,4 миллион ағаш егілді. Алдағы уақытта 1 760 мың гектар жерді қамтитын 46 экоаумақ құрылады. Іс-шараға Ақсу-Жабағылы табиғи қорығынан Түркістан облысы әкімі Нұралхан Көшеров пен эковолонтер Аида Мақанбай, Жайық жағасынан Батыс Қазақстан облысы әкімі Нариман Төреғалиев пен экобелсенді Нұрсұлтан Сәрсенбаев, Шығыс Қазақстан облысынан аймақ әкімі Нұрымбет Сақтағанов пен Үлбі металлургия зауытының басқарма төрағасы Сергей Бежецкий, Баянауылдан Павлодар облысының әкімі Асайын Байханов пен «Жасыл ел» Павлодар облысы штабының жетекшісі Русана Сулаймонова бейнебайланыс арқылы қосылып, жалпыұлттық экологиялық акция аясында өңірлерде атқарылып жатқан жұмыстарды баяндады. Акция барысында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев сөз сөйлеп, екі жыл бұрын тағылымы мол, мән-мазмұны айрықша «Таза Қазақстан» жалпыұлттық акциясы басталғанын айтты. – Халқымыз ежелден «тазалық» ұғымына ерекше мән берген. Жұртымыз «таза» сөзін кең мағынада қолданады. Мысалы, арлы, ниеті түзу, адал адам туралы айтқан кезде «ары таза, ойы таза, жүрегі таза» адам деп сипаттаған. Бабаларымыз әрдайым табиғатпен етене байланыста өмір сүрген, қоршаған ортаны қорғау қастерлі міндет деп санаған. «Обал болады» деп, жас ұрпақты табиғатқа ешқандай зиян келтірмеуге үйреткен. «Бұлақ көрсең, көзін аш» деп, Жер-Анаға жанашыр жүрекпен қарауға тәрбиелеген. Міне, бүгін де тазалық ұғымы ұлтымыздың болмыс-бітіміне тән асыл қасиетке, қоғамдық мәні зор құндылыққа айналып жатыр. «Таза Қазақстан» тұжырымдамасы – соның айқын көрінісі. Тазалық – өркениетті қоғамның айнасы, дамуға ұмтылған кез келген елдің мызғымас ұстанымы. Ақ пейілмен, түзу ниетпен қолға алған әрбір іс берекелі болады. «Таза Қазақстан» – дәл осындай бірегей бастама. Бұл жоба миллиондаған отаншыл азаматымыздың адал еңбегінің арқасында жалпыхалықтық қозғалысқа айналды, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев. Мемлекет басшысы акцияға атсалысқан отандастарымызға, әсіресе, жастарға ризашылығын білдірді. – «Таза Қазақстанның» негізгі қозғаушы күші және арқауы жастар десек, артық болмайды. Ұл-қыздарымыз ортақ іске белсене атсалысып, жауапкершіліктің тамаша үлгісін көрсетіп жүр. Бүгінгі маңызды іс-шараға жасампаз әрі жаңашыл жастар қатысып отыр. Еліміздің жарқын болашағы – сіздер сияқты рухы мықты, отаншыл, ерік-жігері күшті азаматтардың қолында. Түптеп келгенде, біздің Қазақстаннан басқа Отанымыз жоқ. Барымыз да, басты байлығымыз да – қастерлі Отанымыз Қазақстан. Сондықтан қасиетті жеріміздің, киелі еліміздің Озық, Қауіпсіз, Күшті әрі Таза болғаны тек бізге ғана керек. Осыны дұрыс түсінген абзал. Бұл жобаның түпкі мәні – табиғатты аялау, тазалық пен тәртіпті дәріптеу, саналы ұрпақ тәрбиелеп, сапалы ұлт қалыптастыру, – деді Президент. Қасым-Жомарт Тоқаев осы мақсатта елімізде ауқымды жұмыс атқарылып жатқанын жеткізді. Былтыр республика бойынша 1200-ге жуық экологиялық іс-шара өтті, 1 миллион гектардан астам аумақ тазартылды, шамамен 4 миллионға жуық тал егілді. – Игі бастамаға 800 мыңға жуық волонтер қатысты. Қазір әлемде қоршаған ортаның ластануы, климаттың өзгеруіне байланысты көптеген сын-қатер пайда болды. Экологиялық қауіпсіздік ұлттық қауіпсіздік мәселесіне айналды. Халықаралық қауымдастық табиғатты қорғау мәселесіне баса мән беріп отыр. Қазақстан да осы бағытта нақты бастамалар көтеріп келеді. Кеше Астанада Біріккен Ұлттар ұйымының аясында ұйымдастырылған Өңірлік экологиялық саммит аяқталды. Осы ауқымды форум шеңберінде эковолонтерлікке, ресурстарды үнемдеу мәселелеріне арналған маңызды іс-шаралар өтті. Бұған дейін де айтқанымдай, әлемде ешқандай ел экология мәселесін жалғыз өзі шеше алмайды. Бұл аса күрделі, жауапты жұмыс, сондықтан осы бағытта дипломатиялық күш-жігерді, ғылымды, бизнесті, қоғамды, волонтерлерді, бір сөзбен айтқанда, мақсаткер жастарды жұмылдыру қажет. Өйткені патриот жастар әрдайым өзгерістердің көш басында жүреді. Сіздердің тарихи миссияларыңыз – елімізді жоғары технологиялар мен өнер, ғылым және гуманистік құндылықтар салаларында мейлінше дамыған мемлекеттер қатарына қосу, – деді Мемлекет басшысы. Президент Қазақстанда соңғы жылдары көп өзгеріс болғанын, бұл көзге көрініп тұрғанын атап өтті. – Қалаларымыз бен ауылдарымыз тазарып, топырақтың, судың, ауаның ластануы азая түсті. Ірі кәсіпорындарда зиянды шығарындыларды төмендету бағытында жұмыс атқарылып, үздік экологиялық тәжірибелер енгізілуде, қатты қалдықтарды қайта өңдеу ісінде алға ілгерілеу бар. Алайда кемшіліктер де аз емес, алда жұмыс көп. Ең бастысы, экономика ғана емес, азаматтарымыздың тұрмыс салты мен ой-санасы да өзгеруде. Жаңа Конституциямызда жасампаз патриотизм, бірлік, ынтымақ, табиғатты аялау қағидаттары тіршіліктің негізгі іргетасы ретінде бекітілді. Бұған белгілі дәрежеде «Таза Қазақстан» жобасының, яғни, ел жастарының әсері болғаны рас. Мен өздеріңізді мақтан тұтамын. Сіздерге алғысым шексіз. Екі жылда аталған прогрессивті бастама жалпыұлттық қозғалысқа айналды. Жоба тың мазмұнмен толығып, шын мәнінде, Әділетті Қазақстан идеясының өзегіне айналып келеді. «Таза Қазақстан» қағидаты, «Заң және тәртіп», «Адал азамат» тұжырымдамалары тұтас құндылықтар жүйесін құрап, мемлекеттік басқару мен қоғамның ажырамас бөлшегі болуға тиіс. Мұны жан-жақты ілгерілету үшін беделі биік белгілі азаматтарды тартқан дұрыс. Жаңа идеологияның басты дәріптеушісі – жастар, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев. Мемлекет басшысы «Таза Қазақстан» бастамасын дамыту аясында жануарларға қамқорлық мәдениетін қалыптастыруға тоқталды. – Үй жануарларының адамдардан қорлық көруіне жол бермеу керек. Үкімет үй жануарларын дұрыс күтіп-баптамағандарға берілетін әкімшілік жауапкершілікті қатаңдатып, ал оларға қатыгездік көрсеткендерге кесілетін қылмыстық жазаны күшейтуі керек. Негізі, қаңғыбас иттер проблемасына азаматтардың немқұрайлылығы себеп: яғни олар бастапқыда жануарларға ықыласы ауып асырағанымен, кейіннен көңілдері қалып, керексіз заттай көшеге тастап кетіп жатады. Мұндай келеңсіздіктердің алдын алу қажет. Сондай-ақ ешқандай «хайпқа» жол бермей, мамандандырылған жануарлар орталықтарының қызметіне қоғамдық бақылау қойған жөн. Бұл іске сіздер де үлес қосасыздар деп ойлаймын. Жалпы, қаңғыбас иттерге қамқорлықпен қарау қоғамның арасына сына қақпауға тиіс. Өңірлерден алған ақпаратқа сәйкес, балалар, тіпті, ересектер жабайы иттерден жиі зардап шегуде. Басты мәселе – осы. Сондықтан бұл проблемаға мемлекет пен жұртшылықтың, нақты айтқанда, заң шығару тұрғысынан Парламенттің араласпасына болмайды. Бірақ біз қорғансыз жануарларды жәбірлеген фактілерге де бей-жай қарамауымыз керек, атап айтқанда, үй жануарларын азаптағандарды қылмыстық жауапкершілікке тартқан дұрыс. Осындай тәсілдер қоршаған ортаға озық әрі жауапты көзқарас қалыптастырады деп ойлаймын. Бұл да «Таза Қазақстан» аясында атқарылуға тиіс істің бірі, – деді Президент. Қасым-Жомарт Тоқаев экологиялық мәдениетті қалыптастыру ісінде білім жүйесіне баса мән беруді маңызды мәселе ретінде атады. – Тазалықтың тірегі – тәрбие. Балаларды экологиялық мәдениет пен еңбекке мектеп жасынан баулу қажет. Сондықтан экологиялық акцияларға оқушылар мен студенттердің белсене қатысқаны жөн. Осыған орай, Оқу-ағарту министрлігіне «Жасыл сабақтар» жобасын қабылдауды тапсырамын. Білім ордаларында суды және қуат көзін үнемдеу, қоршаған ортаны қорғау ісін дәріптейтін бастамаларды қолға алу қажет. Сондай-ақ оқушылар мен студенттердің экология мәселесіне арналған ғылыми ізденістеріне жан-жақты қолдау көрсету керек. «Таза Қазақстан» халқымызды жаңа сапалық деңгейге көтеретін ұлттық идея болуға тиіс. Оны қоғамда терең орнықтыру үшін мәдениет саласының, әсіресе, креативті индустрияның әлеуетін барынша пайдаланған жөн. Еңбекқорлық, ұқыптылық, адалдық, жасампаздық құндылықтары фильмдер, сериалдар арқылы да насихатталуға тиіс. Бұл жұмыста бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желінің де мүмкіндігін дұрыс қолдану керек, – деді Мемлекет басшысы. Президент қазір елімізде түбегейлі өзгерістерді қолға алынып, ауқымды реформалар жүзеге асырылып жатқанын мәлімдеді. – Наурыз айында өткен республикалық референдумда жаңа Конституциямызды қабылдадық. Осылайша, ел тарихының жаңа парағын аштық. Біздің түпкі мақсатымыз – «Заң мен тәртіп» қағидаты берік орныққан қауіпсіз және әділетті қоғам құру. Жас ұрпаққа, яғни сіздерге өркениетті, беделді, дамыған мемлекетті аманат етіп қалдыру. Осы жолда бәріміз табанды еңбек етуіміз керек. Ал Отанға қызмет қарапайым дүниелерден басталады. Тал егу, айналаңды таза ұстау арқылы елге пайдалы болуға, яғни ұлтқа қызмет етуге болады. Мен жастардың, еріктілердің елімізді көркейтуге қосқан орасан зор үлесін жоғары бағалаймын. Адал еңбектеріңізді ерекше құрметке лайық деп санаймын. Тазалық – ең алдымен, ішкі мәдениеттің өлшемі. Ой-ниеті және ары таза адам ешкімге ешқашан қиянат жасамайды, ондай адам елін де сатпайды. Тәртіпке бағынып, түзу жолдан да адаспайды. Айналасына қамқор, жақындарына жанашыр болады. Елдің көшін алға бастап, ұлт сапасын жақсартуға атсалысады. Мен бәріңізді дәл осындай азамат деп есептеймін. Баршаңызға тағы да сәттілік тілеймін! – деді Қасым-Жомарт Тоқаев. Мемлекет басшысы «Таза Қазақстан» акциясына белсене қатысып, Отан алдындағы адалдығын нақты ісімен көрсеткен бір топ азаматты марапаттады.
Динмухамед Бейсембаев
27.04.2026
