Главные новости
Между традицией и поиском: художники области Абай говорят о времени, городе и человеке
Маргарита Бутина
06.02.2026
Лента новостей
Астанада Конституциялық реформаны қолдауға арналған спорт қауымдастығының жиыны өтті
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
В Астане состоялось собрание спортивного сообщества в поддержку Конституционной реформы
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Кәсіподақтар федерациясы қазақстандықтарға Үндеу қабылдады
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Федерация профсоюзов приняла обращение к казахстанцам
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Конституцияны жүйелі жаңғыртудың ғылыми негіздері» тақырыбында дөңгелек үстел өтті
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Семей қаласында «Жастар және Конституция: болашақ үшін бірге» тақырыбында пікірталас алаңы өтті
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
ҚазҰУ-да Парламент депутаттарының қатысуымен академиялық тыңдаулар өтті
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Поправки в Конституцию разъяснили на встрече с общественностью Алматы
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
В КазНУ прошли академические слушания с участием депутатов Парламента
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Алматыда Конституцияға енгізілетін түзетулерге қолдау білдірілді
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Область Абай в зоне повышенного риска – КТЖ усиливает защиту инфраструктуры перед весенним половодьем
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Новая Конституция как ответ общественному запросу: расширенное заседание фракции НПК
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Конституцияның жаңа жобасындағы отбасы және неке нормалары талқыланды
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Жаңа Конституция жобасы: ҚХП-дағы ашық пікірсайыс
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
В НПК прошли дебаты по проекту новой Конституции: партийная школа публичной политики
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Снежный буран - машина слетела с трассы в области Абай
Маргарита Бутина
06.02.2026
Между традицией и поиском: художники области Абай говорят о времени, городе и человеке
Маргарита Бутина
06.02.2026
Таза Қазақстан: Абай облысында «Эко мәдениет: Шоппер таңда!» акциясы өтті
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
С заботой о природе: экоакцию «Шоппер танда» провели в Семее
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Гражданский Альянс Казахстана поддержал конституционную реформу
Редактор
06.02.2026
В плену вьюги - в области Абай закрыли автодороги
Маргарита Бутина
06.02.2026
Незаконный переход - в Семее водитель сбил пешехода
Маргарита Бутина
05.02.2026
Судьба младенца - в области Абай спасли новорожденного
Маргарита Бутина
05.02.2026
Из города в село: аким области Абай Берик Уали анонсировал комплексный проект
Динмухамед Бейсембаев
05.02.2026
Таза Қазақстан: Абай облысында «Эко мәдениет: Шоппер таңда!» акциясы өтті
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Технологии
Регионы
Алматыда Конституцияға енгізілетін түзетулерге қолдау білдірілді
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Область Абай в зоне повышенного риска – КТЖ усиливает защиту инфраструктуры перед весенним половодьем
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Снежный буран - машина слетела с трассы в области Абай
Нулевая видимость на трассе «Семей-РФ» стала причиной опасной ситуации. Водитель вылетел в кювет с трассы. В машине находились женщины и ребенок. В беду на трассе попал житель Узбекистана. Водитель не справился с управлением из за бурана и метели. Как сообщают в пресс-службе Департамента полиции области Абай, сотрудники полиции заметили машину и незамедлительно организовали помощь. С помощью большегруза автомобиль вытащили из снежного заноса и вернули на безопасный участок дороги. Водитель поблагодарил полицейских за оперативность и поддержку.
Маргарита Бутина
06.02.2026
Между традицией и поиском: художники области Абай говорят о времени, городе и человеке
Маргарита Бутина
06.02.2026
Таза Қазақстан: Абай облысында «Эко мәдениет: Шоппер таңда!» акциясы өтті
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Инвестпроекты и туризм: что планирует Жарминский район области Абай на 2026 год
Динмухамед Бейсембаев
28.01.2026
Астанада Конституциялық реформаны қолдауға арналған спорт қауымдастығының жиыны өтті
6 ақпан күні Астана қаласында Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы жобасын талқылауға арналған спорт қауымдастығы өкілдерінің жиыны өтті. Іс-шараға ұлттық спорт федерацияларының, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Ұлттық Олимпиада комитетінің өкілдері қатысты. Жиынның мақсаты - жаңа Конституция жобасын және елде жүзеге асырылып жатқан Конституциялық реформаны қолдауда спорт қауымдастығының бірыңғай әрі келісілген ұстанымын білдіру болды. Спорт саласының өкілдері жаңа Конституция спортшылар арасында әділеттілік пен жауапкершілік қағидаттарын орнықтыратын құжат болатынын атап өтті. Жиынның күн тәртібіне сәйкес, қатысушылар елдің Ата заңын жаңартуды қолдайтын біртұтас әрі дәйекті ұстанымдарын білдіріп, адам құқықтары мен бостандықтарының басымдығын, демократиялық институттарды нығайту, «Әділетті Қазақстан», «Заң мен Тәртіп» қағидаттары мен конституциялық өзгерістер бойынша өз ойларын ортаға салды. Спорт федерацияларының жетекшілері уақыт өзгерген сайын спорт ережелері де жаңаратындығын атап өтіп, сол сияқты заман талабына сәйкес Конституция да заман талабына сай жетілдіру, еліміздің әділетті, мықты және бәсекеге қабілетті болашағына бағытталған маңызды қадам деп санайды. Бас қосу барысында ҚР спорт қауымдастығының Конституциялық реформаны қолдауға арналған Үндеуі оқылып, оған қол қойылды. Сондай-ақ, Үндеуде ұлт денсаулығын нығайту және адами капиталды дамыту мәселелеріне басымдық беріліп, маңыздылығы ерекше тоқталған. Яғни, еліміздің спорт қауымдастығы Конституция жобасында көзделген адам құқықтарын қорғауға, заңның үстемдігін қамтамасыз етуге, ұлттық бірлікті нығайтуға, азаматтардың әл-ауқатын арттыруға және мемлекеттің зайырлы сипатын сақтау қағидатына бағытталған ережелерді толық қолдайтындықтарын жеткізуде. Жиын қорытындысы бойынша спорт саласының өкілдері елдің тұрақты әрі әділетті дамуына бағытталған жауапты азаматтық ұстанымды қалыптастыруға өз үлестерін қосуға дайын екендіктерінбілдірді.
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
В Астане состоялось собрание спортивного сообщества в поддержку Конституционной реформы
6 февраля в Астане состоялось собрание представителей спортивного сообщества, посвящённая обсуждению проекта новой Конституции Республики Казахстан. В мероприятии приняли участие представители национальных спортивных федераций, а также Национального Олимпийского комитета Республики Казахстан. Целью мероприятия стало выражение единой и согласованной позиции спортивного сообщества в поддержку проекта новой Конституции и реализуемой в стране Конституционной реформы. Представители спортивной отрасли отметили, что новая Конституция станет тем документом, который утверждает принципы справедливости и ответственности в среде спортсменов. В соответствии с повесткой дня участники выразили последовательную и консолидированную поддержку обновления Основного закона страны, подчеркнув приоритет прав и свобод человека, необходимость укрепления демократических институтов, а также высказали свои мнения по вопросам конституционных изменений, принципов «Справедливый Казахстан» и «Закон и Порядок». Руководители спортивных федераций отметили, что по мере изменения времени обновляются и спортивные правила, и по аналогии с этим Конституция также должна совершенствоваться в соответствии с требованиями современности, рассматриваясь как важный шаг, направленный на формирование справедливого, сильного и конкурентоспособного будущего страны. В ходе встречи было зачитано и подписано Обращение спортивного сообщества Республики Казахстан в поддержку Конституционной реформы. В Обращении особое внимание было уделено вопросам укрепления здоровья нации и развития человеческого капитала, которым придано приоритетное значение. Таким образом, спортивное сообщество страны заявило о полной поддержке положений проекта Конституции, направленных на защиту прав человека, обеспечение верховенства закона, укрепление национального единства, повышение благосостояния граждан и сохранение светского характера государства. По итогам собрания представители спортивной сферы выразили готовность внести свой вклад в формирование ответственной гражданской позиции, ориентированной на устойчивое и справедливое развитие страны.
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Кәсіподақтар федерациясы қазақстандықтарға Үндеу қабылдады
Жұма күні, 6 ақпанда, Қазақстан Республикасы Кәсіподақтар федерациясында ҚРКФ Төрағасы, Конституциялық комиссияның мүшесі Сатыбалды Дәулеталиннің жетекшілігімен Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының жобасын егжей-тегжейлі талқылауға арналған іс-шара өтті. Іс-шараға Республикалық салалық кәсіподақтардың, еліміздің барлық өңірлеріндегі Кәсіподақ орталықтарының басшылары, кәсіподақ белсенділері қатысты. Сатыбалды Дәулеталин Конституциялық комиссия құрамындағы жұмыс туралы айтып берді және елімізде жүргізіліп жатқан конституциялық реформаның тарихи маңызын атап өтті. «Конституциялық комиссияға бүгінгі таңда саяси партиялардан, үкіметтік емес және қоғамдық ұйымдардан, ел азаматтарынан 4 000-нан астам ұсыныс пен өтініш келіп түсті. Бұл отандастарымыздың еліміздің Негізгі заңы қандай болатынына бейжай қарамайтындығын, сондай-ақ оның Референдумда халық тарапынан қабылданатынын білдіреді. Қазіргі өзгерістер мемлекетіміздің дамуындағы жаңа әрі тарихи кезеңді бастап береді», - деді ҚРКФ Төрағасы. Жаңа жобаның ішіндегі ең маңызды тұстарына тоқталған Сатыбалды Дәулеталин бірнеше жайтты түсіндіріп өтті. «Жобаның тұтастай алғанда әлеуметтік мемлекетке бағдарлануы ерекше маңызды. Кәсіподақтар үшін еңбек ету құқығы және оның конституциялық мазмұны — жаңа Конституция жобасындағы негізгі сәттердің бірі. Жоба қолданыстағы Конституциядан айырмашылығы, әркімнің еңбек етуге және қызмет түрін еркін таңдауға құқығын растайды. Бірақ ең басты жаңалық — бұл құқық енді мемлекеттің әлеуметтік жауапкершілігімен және адамның құндылығымен тікелей байланысты болады. Бұл дегеніміз, жұмысқа жай ғана «іс» деп емес, адамның лайықты өмір сүруінің негізі ретінде қарау. Еңбек ету құқығы дегеніміз — тек жұмыс орнының болуы емес, ол қауіпсіз еңбек жағдайы, әділ жалақы және жұмыс берушінің өз бетімен шешім қабылдауынан немесе кемсітуден қорғалу деген сөз. Осы құқықтың Конституцияда бекітілуі жұмысшының мәртебесін көтереді. Себебі кез келген реформа немесе цифрландыру жұмыстары алдымен еңбек адамын қорғау қағидасына сүйенуі керек », - деп өз ұстанымын білдірді Кәсіподақтар федерациясының Төрағасы. Тағы бір маңызды өзгеріс деп Сатыбалды Дәулеталин жаңа кеңесші орган – Халық кеңесінің құрылуын санайды. «Жобада Халық кеңесі туралы ереженің азаматтардың мемлекетті басқаруға қатысатын жеке мекемесі ретінде пайда болуын – халықтың билік ісіне нақты араласуының кеңеюі деп қарастыруға болады. Өз мағынасы бойынша бұл жай ғана көрініс үшін немесе құр белгі үшін жасалған ұйым емес. Бұл Кеңес қоғам мен билік арасындағы тікелей сөйлесу құралы ретінде, жаңа ұсыныстар айту, маңызды реформалар мен қоғамға қажетті шешімдерді талқылау мүмкіндігімен жасалған. Жалдамалы жұмысшылар мен кәсіподақтар үшін бұл өте маңызды. Алғаш рет конституциялық деңгейде әлеуметтік топтар, соның ішінде еңбек ұжымдары, елдегі мәселелерге ресми түрде әсер ете алатын, заң шығаруға ұсыныс бере алатын жол ашылады. Олар енді тек іс болып қойғаннан кейін ғана емес, шешім қабылданар кезде де ықпал етеді», - деп атап өтті ҚРКФ Төрағасы. Өз кезегінде ҚРКФ Төрағасының орынбасары Нұрлан Өтешев жаңа Конституция жобасының негізгі ережелері туралы айтып берді. Ол жиынға қатысушылардың назарын мемлекетті басқару жүйесіне ұсынылатын өзгерістерге, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына қатысты мәселелерге аударды. Жаңа Конституция жобасын талқылай отырып, салалық және аумақтық кәсіподақ жетекшілері өз ұсыныстарын енгізіп, пікірлерін білдірді. «Қызмет» мемлекеттік, банк мекемелері және қоғамдық қызмет көрсету қызметкерлерінің салалық кәсіподағының төрағасы Мирболат Жақыпов қазіргі Конституция мен жаңа жобаны салыстыра талдау құқықтар мен бостандықтардың нақтыланғанын, сондай-ақ халықтың мүддесін қорғаудың заңды жолдары көрсетілгенін айтты. Сонымен қатар, химия, мұнай-химия және өндірістің ұқсас салалары қызметкерлерінің салалық кәсіптік одағының төрағасы Керім Пірімқұлұлы жаңа Конституция жобасында сот жүйесінде қорғау мен айыптаудың тең болуы өте маңызды екенін атап өтті. «QAZAQMETAL KÁSIPODAǴY» Қазақстандық салалық тау-кен металлургия кәсіптік одағының төрағасы, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Асылбек Нұралин жаңа Конституция жобасында белгіленген парламенттік реформаның өзектілігіне тоқталды. Талқылауды жалғастыра отырып, Ақтөбе облысы Кәсіподақ орталығының төрағасы Алтынбек Әмірғалиев жиынға қатысушыларға сөз арнап, аймақтағы кәсіподақтардың атынан отандастарға жаңа Конституция жобасын қолдауға шақыратын Үндеу қабылдауды ұсынды. Ақтөбелік әріптестің бұл ұсынысын басқа да кәсіподақ жетекшілері қолдады, олардың арасында Қазақстандық оқу-ағарту, ғылым және жоғары білім қызметкерлерінің салалық кәсіптік одағының төрайымы Айгүл Мұқашева, Алматы облысы Кәсіподақ орталығының басшысы Әсет Қыдырманов және басқалары бар. Жиынға қатысушыларды тыңдап болған соң, Қазақстан Республикасы Кәсіподақтар федерациясының Төрағасы Сатыбалды Дәулеталин мемлекет пен азамат үшін ең басты құндылықтар Конституция жобасында бекітілгенін айтты. Сондай-ақ, Басты заң жобасын қолдау — бұл мемлекеттің және оның халқының одан әрі дамуына азамат ретінде өз үлесіңді қосу дегенді білдіретінін атап өтті. «Біз Қазақстанның болашағына тікелей әсер ететін маңызды тарихи кезеңді бастан өткеріп жатырмыз. Бұл Конституция жобасын қолдау туралы шешім қоғамның болашақтағы жағдайына, тыныштыққа және еліміздің даму бағытына әсер етеді. Бұл – әрбір азаматтың ойы мен ұстанымы ерекше мәнге ие болатын жауапты сәт. Бұл кезеңнің әлемдегі жағдай тұрақсыз болып тұрған уақытқа тұспа-тұс келуі өте маңызды. Сыртқы және ішкі қиындықтар жағдайында жаңа Конституцияны қолдау және қабылдау – Қазақстанның тұрақты даму жолын сақтап қалуға жасалған қадам», - деп қорытындылады ҚРКФ Төрағасы. Жиынның соңында қатысушылар Қазақстан Республикасы Кәсіподақтар федерациясының атынан қазақстандықтарға Үндеу қабылдауды қолдады. Үндеу мәтіні: Құрметті қазақстандықтар! Бүгінгі таңда Қазақстанда елдің жаңа Конституциясының жобасын дайындау бағытында ауқымды жұмыстар атқарылып жатыр. Конституциялық комиссия Негізгі заңның заманауи шынайылық пен қоғамның өзекті сұраныстарына негізделген жаңа редакциясын әзірлеп шықты. Қазіргі уақытта мемлекетіміздің болашағына тікелей ықпал ететін айрықша тарихи кезең басталып отыр. Осы құжатты қолдау туралы шешім қоғамның келешегіне, тұрақтылыққа және мемлекеттің ұзақ мерзімді даму векторына ықпал етеді. Дәл осындай жауапты сәтте әрбір азаматтың жеке пікірі мен ұстанымы ерекше мәнге ие болмақ. Еліміздегі екі миллионға жуық еңбек адамының мүддесін қорғайтын Қазақстан Республикасы Кәсіподақтар федерациясы жүргізіліп жатқан конституциялық реформаны толық қолдайтынын мәлімдейді. Сонымен қатар, әлеуметтік мемлекетті дамытуға, еңбек адамының мәртебесін нығайтуға және азаматтардың елді басқару ісіне қатысуын кеңейтуге бағытталған бірқатар маңызды ережелерді ерекше атап өтеді. Біз жаңа Конституция жобасын – адам құндылығы кез келген жүйеден биік тұратын нағыз халықтық заң деп есептейміз. Бұдан бөлек, жаңа Конституция жобасында әлеуметтік жауапкершілік пен қоғамдық бірлік басты құндылықтар ретінде айқындалған. Еңбекті қорғау, білім беру және алға басу мемлекеттің стратегиялық басымдықтары болып белгіленді. Жаңа Конституция жобасы Қазақстанның әлеуметтік мемлекет ретіндегі мәртебесін толықтай сақтап қалады. Осы орайда әлеуметтік бағыт, әрбір азаматтың қауіпсіздік тетіктері, заң алдында бәрінің тең болуы, адамның ар-намысы мен қадір-қасиетін және еңбегін қорғау шаралары күшейтілді. Аталған бағыттардың барлығы кәсіподақтар үшін өзгермейтін басты қағидаттар. Конституциялық реформа еліміздің дамудың жаңа сапалы деңгейіне өтуін көздейді. Жобада ұсынылған Халықтық кеңес пен Құрылтай жұмысына қатысты нормалар — бұл демократиялық институттарды нығайтуды және қоғамның мемлекеттік басқару мен маңызды шешімдер қабылдау ісіне қатысу сапасын арттыруды көздейтін жүйелі қадамдар. Осы үдерістерге азаматтық қоғамның, соның ішінде кәсіподақтардың қатысуы миллиондаған жұмысшылардың мүддесін қорғауға нақты жол ашады. Жаңа Конституция жобасында тәртіпке, кәсібилікке, адал еңбекке және заңды құрметтеуге негізделген, маңызды өмірлік ұстаным ретіндегі жасампаз патриотизм бекітілген. Халықтың әл-ауқатын көтеру тұңғыш рет конституциялық мақсат болып айқындалды. Осылайша, азаматтар мен еңбек адамының өмір сүру сапасы дамудың ең басты өлшемі ретінде анықталады. Сонымен қатар, жаңа Конституция жобасы Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтары туралы халықаралық пактке толық сай келеді. Жобада жұмыс орнының қауіпсіздік пен гигиена талаптарына сай еңбек жағдайларына, еңбегі үшін қандайда бір кемсітусіз сыйақы алуға, сондай-ақ заңға сәйкес әлеуметтік қорғалуы құқығына кепілдік береді деп нақты бекітілген. Жоба әркімнің еңбек етуге және қызмет түрін еркін таңдауына құқығы бар екенін растайды, алайда бұл құқықтың мемлекеттің әлеуметтік сипаты мен адам басымдығы аясында қаралуы өте-мөте маңызды. Кәсіподақтар үшін жобаның басты элементі — еңбек ету құқығы және оның конституциялық жанжақты қамтылуы болып табылады. Жаңа жоба әр адамның қалаған жұмысымен айналысуына мүмкіндік береді. Сондай-ақ, мемлекеттің басты назарында жүйе емес, адам және оның мүддесі тұратынын дәлелдейді. Бұл жұмыскерлердің мүддесіне және әлеуметтік диалогта дәйекті түрде қорғалып жүрген кәсіподақтардың мақсаттарына сәйкес келеді. Біз, Қазақстан Республикасының Кәсіподақтар федерациясы атынан бұл конституциялық реформа қоғамды біріктіріп, еңбек адамының абыройын арттыратына және әлеуметтік әділеттілікті күшейтуге мүмкіндік жасайтынына нық сенімді білдіреміз. ҚРКФ Әділетті Қазақстанды құру жолындағы өте маңызды қадам ретінде Конституция жаңа жобасын қолдайтынын мәлімдейді. Кәсіподақ тарапынан конституциялық реформаны қолдау саналы әрі жауапты ұстаным. Біз жаңа Конституцияны алдағы уақытта еңбек заңнамасын жақсарту, әлеуметтік әріптестікті дамыту және лайықты еңбек кепілдіктерін нығайту негізі ретінде қарастырамыз. Қазақстан Республикасы Кәсіподақтар федерациясы Жаңа конституцияны қабылдау Әділетті Қазақстанды құруға ықпал етеді, сонымен қатар бұл мемлекеттің адам мен оның еңбегіне құрмет және қоғамдағы ынтымақтастық негізінде саясатын қалыптастыруға дайындығын растайды деп санайды. Біз барлық азаматтарды ел болашағы үшін жалпы жауапкершілікті анық сезінуге және дайындалған жаңа Конституция жобасын қолдауға шақырамыз. Қазақстан Республикасы Кәсіподақтар федерациясы 2026 жыл 6 ақпан, Астана
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Федерация профсоюзов приняла обращение к казахстанцам
В пятницу, 6 февраля, в Федерации профсоюзов Республики Казахстан под руководством Председателя ФПРК, члена Конституционной комиссии Сатыбалды Даулеталина состоялась мероприятие, посвященное детальному обсуждению проекта новой Конституции Республики Казахстан. В мероприятии приняли участие руководители Республиканских отраслевых профсоюзов, Профсоюзных центров всех регионов страны, профсоюзные активисты. Приветствуя коллег, Сатыбалды Даулеталин рассказал о работе в составе Конституционной комиссии и отметил историческое значение проводимой в стране конституционной реформы. В Конституционную комиссию на сегодняшний день поступило более 4 000 предложений и обращений от политических партий, неправительственных и общественных организаций, граждан страны. Это говорит о неравнодушии наших соотечественников к тому, каким будет Основной закон страны, как и то, что он будет принят народом на Референдуме. По своей значимости преобразования, происходящие в стране, открывают новый этап развития нашего государства, являются историческими, - отметил Председатель ФПРК. Говоря конкретно о проекте Основного закона, Сатыбалды Даулеталин подчеркнул несколько важных моментов. Особенно значимо, что проект в целом ориентирован на социальное государство. Для профсоюзов право на труд и его конституционное наполнение – один из ключевых моментов в проекте новой Конституции. Проект в отличие от действующей конституции подтверждает право каждого на труд и свободный выбор рода деятельности. Но принципиально важно, что в логике нового текста это право рассматривается не изолированно, а в связке с социальным характером государства и приоритетом человека. Это означает переход от формального подхода к более содержательному пониманию труда как основы достойной жизни. Для профсоюзов здесь открывается важное пространство. Право на труд в таком контексте это не просто возможность быть занятым, а право на труд в безопасных условиях, с справедливой оплатой, с защитой от произвола и дискриминации. Конституционный статус этого права усиливает позицию работников в спорах с работодателями и государством, потому что любые решения в сфере занятости, реформ рынка труда, оптимизации и цифровизации должны соотноситься с базовым конституционным принципом защиты человека труда, - высказал позицию Председатель Федерации профсоюзов. Другим не менее значимым изменением Сатыбалды Даулеталин считает появление нового консультативного органа - Халық кеңесі. Появление в проекте нормы о Халық кеңесі как отдельном институте участия граждан в управлении государством можно рассматривать как шаг к реальному расширению демократического представительства. По своей логике это не декоративный орган и не консультативная площадка ради галочки. Совет задуман как механизм прямого диалога между обществом и властью, с возможностью выдвижения инициатив, обсуждения ключевых реформ и общественно значимых решений. Для наемных работников и профсоюзов это принципиально важно. Впервые на конституционном уровне создается канал, через который социальные группы, включая трудовые коллективы, могут институционально влиять на повестку, через законодательную инициативу в том числе, а не только реагировать постфактум, - подчеркнул Председатель ФПРК. В свою очередь, заместитель Председателя ФПРК Нурлан Утешев подробно рассказал об основных положениях проекта новой Конституции. Он акцентировал внимание участников мероприятия на изменениях, предлагаемых в архитектуре государственного управления, вопросах прав и свобод граждан. Обсуждая проект новой Конституции, профлидеры отраслей и регионов внесли предложения и высказали свое мнение. Председатель Отраслевого профсоюза работников государственных, банковских учреждений и общественного обслуживания «Кызмет» Мирболат Жакыпов сказал, что сравнительный анализ действующей Конституции и проекта новой показал конкретизацию прав и свобод, а также механизмы правовой защиты интересов граждан Казахстана. Между тем, председатель Отраслевого профессионального союза работников химической, нефтехимической и родственных отраслей промышленности Керим Примкулулы отметил важность определенного в проекте новой Конституции равенства защиты и обвинения в системе правосудия. Председатель Казахстанского отраслевого горно-металлургического профессионального союза «QAZAQMETAL KÁSIPODAǴY», депутат Мажилиса Парламента РК Асылбек Нуралин подчеркнул актуальность парламентской реформы, обозначенной в проекте новой Конституции. Продолжая обсуждение, председатель Профсоюзного центра Актюбинской области Алтынбек Амиргалиев, обращаясь к участникам мероприятия, от имени профсоюзных объединений региона, предложил принять совместное Обращение к соотечественникам с призывом поддержать проект новой Конституции. Актюбинского коллегу поддержали и другие профлидеры, среди них председатель Казахстанского отраслевого профессионального союза работников просвещения, науки и высшего образования Айгуль Мукашева, руководитель Профсоюзного центра Алматинской области Асет Кыдырманов и другие. Выслушав участников мероприятия, Председатель Федерации профсоюзов Республики Казахстан Сатыбалды Даулеталин подчеркнул, что основные базовые ценности для государства и гражданина закреплены в проекте Конституции, и поддержать проект Основного закона — значит внести свою лепту гражданина в дальнейшее развитие государства и его народа. Мы переживаем важный исторический этап, напрямую влияющий на будущее Казахстана. Решение о поддержке данного проекта Конституции окажет влияние на перспективное состояние общества, стабильность и долгосрочный вектор развития нашей страны. Это ответственный момент, когда мнение и позиция каждого гражданина приобретают особое значение. Особенно важно, что этот этап приходится на период геополитической турбулентности. Поддержка и принятие новой Конституции в контексте внешних и внутренних вызовов – шаг к сохранению стабильного курса развития Казахстана, - резюмировал Председатель ФПРК. В завершение мероприятия, его участники поддержали принятие Обращения к казахстанцам от имени Федерации профсоюзов Республики Казахстан. Текст Обращения Уважаемые казахстанцы! Сегодня в Казахстане проводится большая и значимая работа по подготовке проекта новой Конституции страны. Конституционной комиссией сформирована новая редакция Основного закона страны, ориентированная на современные реалии и запросы общества. Наступает важный исторический этап, напрямую влияющий на будущее страны. Решение о поддержке данного документа окажет влияние на перспективное состояние общества, стабильность и долгосрочный вектор развития государства. В такой ответственный момент мнение и позиция каждого гражданина приобретают особое значение. Федерация профсоюзов Республики Казахстан, представляя интересы около двух миллионов трудящихся страны, заявляет о своей поддержке проводимой конституционной реформы, и отмечает ряд положений, имеющих принципиальное значение для развития социального государства, укрепления роли человека труда и расширения демократического участия граждан в управлении страной. Мы считаем, что проект новой Конституции – закон, в котором ценность человека выше системы. Кроме того, проект новой Конституции определяет социальную ответственность и общественное единство в качестве ключевых ценностей. Защита труда, образование и прогресс обозначены как стратегические приоритеты государства. Проект новой Конституции полностью сохраняет статус Казахстана как социального государства. В этом контексте усилен социальный вектор, механизмы безопасности каждого гражданина, равенство всех перед законом, защита чести, достоинства и труда человека. Все эти направления являются для профсоюзов неизменными принципами. Конституционная реформа направлена на переход страны к новому качественному этапу развития. Предлагаемые в проекте нормы по работе Народного совета, однопалатного парламента Курултая — это системные шаги, предусматривающие укрепление демократических институтов и повышение качества участия общества в управлении государством и принятии общественно значимых решений. Участие гражданского общества, в том числе профсоюзов, в этих процессах создаёт реальные возможности для учёта интересов миллионов трудящихся. В проекте новой Конституции заложен созидательный патриотизм — как важнейшая жизненная позиция, основанная на дисциплине, профессионализме, честном труде и уважении к закону. Повышение благосостояния народа впервые закреплено как конституционная цель. Таким образом, главным критерием роста определяется качество жизни граждан и людей труда. Более того, проект новой Конституции РК соответствует Международному пакту об экономических, социальных и культурных правах. В нем заложены нормы, которые гарантируют право на условия труда, отвечающие требованиям безопасности и гигиены, на вознаграждение за труд без какой-либо дискриминации, а также на социальную защиту в соответствии с законом. Для профсоюзов ключевым элементом проекта является право на труд и его конституционное наполнение. Проект подтверждает право каждого на труд и свободный выбор рода деятельности, однако принципиально важно, что данное право рассматривается в контексте социального характера государства и приоритета человека. Это соответствует интересам работников и тем задачам, которые профсоюзы последовательно отстаивают в социальном диалоге. От имени Федерации профсоюзов Республики Казахстан мы выражаем твердую убежденность, что конституционная реформа объединит общество, усиливают голос человека труда и создают возможности для укрепления социальной справедливости. Федерация профсоюзов Республики Казахстан заявляет о поддержке конституционных реформ и проекта новой Конституции как важного шага к построению Справедливого Казахстана. Поддержка конституционных реформ со стороны профсоюзов является осознанной и ответственной. Мы рассматриваем новую Конституцию как фундамент для дальнейшей работы по совершенствованию трудового законодательства, развитию социального партнерства и укреплению гарантий достойного труда. Федерация профсоюзов Республики Казахстан считает, что принятие новой Конституции будет способствовать построению Справедливого Казахстана и подтверждает готовность государства строить свою политику на основе уважения к человеку, его труду и солидарности в обществе. Мы призываем всех граждан глубоко осознавать общую ответственность за будущее страны и поддержать подготовленный проект новой Конституции.
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
Конституцияны жүйелі жаңғыртудың ғылыми негіздері» тақырыбында дөңгелек үстел өтті
2026 жылдың 6 ақпанында Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық ғылым академиясының ұйымдастыруымен «Конституцияны жүйелі жаңғыртудың ғылыми негіздері» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Басқосудың басты мақсаты Қазақстанда жарияланған жаңа Конституция жобасы аясында ғылым, білім, адами капитал және инновацияның мемлекет дамуының стратегиялық өзегіне айналуын талқылауға арналды. Жиын барысында ғалымдар мен сарапшылар конституциялық реформалардың мазмұнын ғылыми-эксперттік деңгейде қарастырып, Ата Заңда ұсынылып отырған өзгерістерді талқылады. Бұған ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаттары, Конституциялық комиссия мүшелері, академиктер қатысты. Іс-шараны Академияның президенті Күрішбаев Ақылбек Қажығұлұлы жүргізіп, еліміздің дамуындағы тарихи кезең - Ата Заңға енгізілетін жаңа өзгерістердің мәні мен маңызына тоқталды. Ақылбек Қажығұлұлы өз сөзінде: «Қазір біз мемлекетіміздің дамуындағы тарихи кезеңді бастан өткізудеміз. Еліміздің жаңа Конституциясының жобасы талқылануда. Бірінші болып Үкімет үйінде, күні кеше өз арамызда академиктермен, еліміздің жетекші ғалымдарының қатысуымен жаңа Ата Заңымыздың жобасын талқыладық. Конституцияның жобасында адами капиталды, ғылым мен инновацияларды дамыту, алғаш рет мемлекет қызметінің стратегиялық бағыты ретінде анықталып отыр. Бұл жаңа конституциялық модель – елдің болашағына бағыт, бағдар беретін дамудың зяткерлік картасы деуге болады. Қазір еліміздің болашағы айқындалатын тарихи кезең. Ата Заң құқықтық кепілдіктерді қамтамасыз етіп қана қоймай, мемлекеттің ұзақ мерзімді ғылыми-технологиялық дамуының іргетасын қалайтыны анық. Адами капиталды дамыту мемлекеттің стратегиялық тұрақтылығы мен өркендеуінің басты тірегі екені белгілі. Осыған орай ғылыми қауымдастық жауапкершілікті сезініп, Конституциялық реформалар бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу қажет. Өйткені, өкінішке қарай әлеуметтік желілерде кейбір азаматтар Конституция жобасы мәтінін мұқият оқымай, соңына дейін түсінбей әртүрлі негізсіз ақпараттар таратуда. Осы жағдайды ескере отырып, елімізге еңбегі сіңген көрнекті ғалымдар, оның ішінде Қазақстанның Еңбек Ерлері бар академиктер конституциялық реформаларға қатысты өз ұстанымын ашық білдіріп, қоғамдық пікірге үндеу жариялауды ұйғардық» - деп атап өтті. Академия атынан жарияланған академиктердің үндеуінде: «Біз, Қазақстан Республикасының академиктері, ел болашағы үшін жауапкершілікті терең сезінетін ғылыми қауымдастық өкілдері ретінде, мемлекет дамуының тағдырлы кезеңінде өз ұстанымымызды ашық білдіруді азаматтық парызымыз деп санаймыз. Ғылым – уақыттың тынысын дәл басатын, қоғам дамуының бағытын таразылайтын ақыл-ойдың алаңы. Ал Конституция – сол дамудың іргетасы, ұлттың ертеңіне бағыт беретін ең биік құқықтық өлшем. Сондықтан елімізде қолға алынған конституциялық реформалар ғылыми тұрғыдан сараланып, қоғамдық санада байыппен қабылдануы тиіс деп санаймыз. Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясы – ел дамуының стратегиялық бағыттарын айқындайтын, экономика мен қоғам өміріндегі маңызды мәселелерді ғылыми тұрғыдан зерделейтін, мемлекет саясатының ғылыми негізін қалыптастыруға үлес қосып келе жатқан іргелі ұйым. Өткен жылдың қыркүйек айында Мемлекет басшысы халыққа Жолдауында Парламенттік реформалар туралы бастама көтерген сәттен бастап, Ұлттық ғылым академиясы бұл үдерістен тыс қалған емес. Ғалымдарымыз, сарапшыларымыз өз ой-пікірлері мен ғылыми негізделген ұсыныстарын жолдап, реформалардың мазмұнын тереңдетуге атсалысып келеді. Биылғы Ұлттық құрылтайда Мемлекет басшысы ел Конституциясына түбегейлі өзгерістер енгізілетінін жариялап, саяси жаңғырудың жаңа кезеңін бастады. Осыған орай Конституциялық комиссия құрылып, оның құрамына түрлі сала өкілдерімен қатар ғылыми қауымдастық мүшелері де тартылды. Ұлттық ғылым академиясының өкілдері жаңа Конституция жобасын әзірлеу жұмысына белсенді түрде, жауапкершілікпен қатысты. Соның нәтижесінде ұсынылып отырған жаңа Конституцияның орталық идеясы ретінде ғылым мен білім, мәдениет пен инновация айрықша айқындалып отыр. Бұл – еліміздің даму бағыты табиғи байлықтарға ғана емес, ең алдымен адам капиталына, білімді ұлт пен зияткерлік әлеуетке сүйенуі тиіс деген түбегейлі көзқарастың көрінісі. Жаңа Ата Заңның басты идеяларының бірі – Қазақстанның болашағы азаматтарының білімімен, ғылымымен, шығармашылығымен және жаңашыл ойымен айқындалатынын нақты бекіту. Конституцияның Кіріспесінде мәдениет, білім, ғылым және инновация негізгі құндылықтар ретінде айқындалса, оның «Конституциялық құрылыс негіздері» бөлімінің 3-бабында адам капиталы мемлекеттің стратегиялық басымдығы ретінде танылды. Конституцияның 23-бабында сөз бостандығына, ғылыми, техникалық және көркем шығармашылық еркіндігіне кепілдік берілуде. Сондай-ақ, 33-бабында Азаматтардың ақысыз бастауыш және орта білім алу құқығы, жоғары білімге конкурс негізінде қол жеткізу мүмкіндігі сақталған. Білім беру жүйесінің зайырлы сипаты нақты бекітіліп, мемлекеттік білім стандарттарының баршаға бірдей болатыны айқын көрсетілген. Бұл – қоғам болып, ел болып жұмылған еңбектің нәтижесі. Ұсынылып отырған Конституция жобасы Қазақстанның қалыптасқан мемлекеттік құрылымын, халықаралық беделін сақтай отырып, болашаққа сенімді қадам жасауға бағытталған. Жалпы айтқанда, жаңа преамбулада өткен тарихи тамырымыз құндылық ретінде айқындалып, бүгінгі уақыттың негізгі қағидаттары нақты белгіленіп, болашаққа бағдар болатын ұстанымдар бекітіліп отыр. Осы орайда, Ұлттық ғылым академиясының академиктері барша отандастарымызды Қазақстан халқына ұсынылған Конституция жобасын мұқият зерделеуге, оның мәні мен мазмұнын терең түсінуге шақырады. Қоғамда жүргізіліп жатқан түсіндіру жұмыстарын жандандырып, жалған ақпарат пен шындыққа жанаспайтын арандатушылық пікірлердің жетегінде кетпеуге үндейміз. Біз жаңа Конституцияны қолдау арқылы Қазақстанның зияткерлік, әділетті әрі орнықты дамуына үлес қоса аламыз. Баршаңызды ел тағдыры үшін маңызды тарихи таңдауда белсенділік танытып, жаңа Конституция жобасын қолдауға шақырамыз» деп жазылған. Дөңгелек үстел талқылау форматында жалғасып, қатысушылар Конституция жобасының ғылыми, әлеуметтік және институционалдық аспектілері бойынша ой-пікірлерін ортаға салды. Академиктер мен сарапшылар ғылымға негізделген конституциялық нормалардың елдің бәсекеге қабілеттілігін арттырудағы рөліне ерекше назар аударды. Академиялық қауымдастық жаңа конституциялық модельді тек құқықтық құжат емес, елдің «даму зияткерлік картасы» ретінде бағалап, бірауыздан қолдау білдірді.
Динмухамед Бейсембаев
06.02.2026
