Новая конституция вступает в силу с 1 июля

Объектив Восток — свежие новости области Абай, города Семей и Казахстана

Рекламный баннер

Лента новостей

Туранский тигр возвращается в Казахстан

Динмухамед Бейсембаев

29.07.2026

Читать больше

Технологии

Регионы

Изображение записи

Фейковые призывы к поддержке партий распространяют в соцсетях

Динмухамед Бейсембаев

29.07.2026

«Халық үні» тәуелсіз бақылаушылар тобы: Сайлауда бақылаушыларға қысастық жасалмасын

23 тамызда Қазақстанда Құрылтай депутаттарының сайлауы өтеді, оған жеті тіркелген саяси партия қатысады. Сайлау қарсаңында партиялар арасындағы саяси бәсекелестік те күшейді. Сайлауды бақылаушы институттар мен ұйымдар да өз жұмысын бастады. Бүгін бір топ белгілі журналистер мен саясаттанушылар құрған «Халық үні» тәуелсіз бақылаушылар тобы алдағы сайлау процесін бақылайтынын айтып, ресми мәлімдеме жасады. «Халық үні» тәуелсіз бақылаушылар тобының құрамында саясаттанушы Дос Көшім, журналист Ермұрат Бапи, жазушы әрі қоғам қайраткері Бекнұр Кисиков, саясаттанушы, баспагер Бақытжан Бұқарбай, саясаттанушы Нұрболат Нышанбай, журналист Нұргелді Әбдіғани бар. Топ алдағы сайлау науқанын бақылайтынын мәлімдей отырып, ресми үндеуін жариялады. Тәуелсіз бақылаушылар сайлауда бақылаушылар мен тілшілер қауымының жұмысына кедергілер жасалмауын, дауыс берушілердің құқығы толық қорғалуын, партиялар арасындағы бәсекелестіктің әділ әрі тең деңгейде өтуін талап етті. «Біздің миссиямыз қандай да бір саяси партияны немесе кандидатты қолдау емес. Біздің міндетіміз – әрбір дауыстың заңға сәйкес саналуына, сайлаудың ашық та әділ өтуіне және сайлау процесіне қатысушылардың барлығы тең жағдайда болуына ықпал ету», - дейді топ мүшелері. Қазіргі уақытта «Халық үні» тәуелсіз бақылаушылар тобы дауыс беру күні сайлау учаскелерінде жұмыс істейтін тәуелсіз бақылаушыларды іріктеуге және оқытуға кірісіп кетті. Кәсіби саясаттанушы ретінде елімізде болып жатқан саяси үдерістерді жіті бақылап,  ғылыми әрі практикалық тұрғыдан зерделеу мен үшін әрқашан өте маңызды. Соңғы үш жылда пікірлес әріптестерімізбен бірге еліміздегі бірқатар маңызды саяси науқандарға белсенді қатысып келеміз. Өзім «Болашақ» халықаралық стипендиясы аясында шетелдің бірнеше жетекші жоғары оқу орнында білім алдым. Оқу барысында Батыс елдеріндегі сайлау мәдениетімен, азаматтық қоғам институттарының қызметімен және демократиялық саяси процестердің ұйымдастырылу тәжірибесімен танысуға мүмкіндік болды. Бұл тәжірибе еліміздегі саяси үдерістерге кәсіби тұрғыдан қарауыма және қоғамдық бақылаудың маңызын тереңірек түсінуіме ықпал етті, - дейді «Халық үні» тәуелсіз бақылаушылар тобының жетекшісі, саясаттанушы Нұрболат Нышанбаев. Сонымен қатар саясаттанушы Бекнұр Кисиков та өз ойын ортаға салды.  Ұлттық құрылтайға өтейін деп жатқан алдағы сайлау еліміздің дамуындағы маңызды кезеңді айшықтайды. Сайлау алғаш рет жаңа құрамдағы депутаттары бар жаңартылған өкілді органға өткелі отыр. Бұл қазіргі сайлау науқанына ерекше мән береді. «Халық үні» қоғамдық бірлестігі дәстүрлі түрде сайлау процесінің ашықтығы мен айқындығын қамтамасыз етуге белсенді қатысады. Алдағы сайлау аясында біздің бақылаушыларымыз Қазақстанның барлық өңірінде, сондай-ақ Астана мен Алматы қалаларында жұмыс істейтін болады, - дейді ол. Саясаттанушы, журналист Нұргелді Әбдіғани бұған дейін де халық сайлау мен саяси науқанның сан түрін көргеніне тоқталды. Осыған дейін елімізде өткен сайлаулар мен референдумдар кезінде түрлі құйтырқылықтарды қоғамның көзі көріп, құлағы естіді. Айлакерлікпен жасалған небір заңбұзушылықтарға куә болды, әркім хал-қадірінше ондай өрескелдіктерді әшкерелеуге күш салды. Дауысты көпекөрнеу бұрмалау, бақылаушыларға хаттамаларды бермей, учаскелерден заңсыз шығарып жіберген сәттер де болды. Сөйте тұра, еліміздің сергек саналы азаматтары өздерінің саяси ұстанымдарынан бас тартқан жоқ, азаматтық позицияларынан айныған жоқ. Ағылшындар айтатын: «Сайлаудың нәтижесі – дауыс берушінің санына емес, дауыс санаушының пиғылына байланысты», - деген сөз бар. Әр бюллетень – бір дауыс десек, әр бюллетендегі әрбір дауыс – халықтың үні. Қазақта «қалыпқа салма, халыққа сал» деген жақсы сөз бар. Бұл сөз бүгінгі Құрылтай сайлауының мағынасын ашатын сөз десек қателеспейміз, - дейді Нұргелді Әбдіғани. «Халық үні» тәуелсіз бақылаушылар тобының мүшесі, саясаттанушы Дос Көшім бақылаушыларды дайындау туралы айтты.  Менің бақылаушы болғаныма биыл 29 жыл болады. Біз 1997 жылдан бастадық. Макаабрин деген депутат болды, сол кісі екеуміз Қазақстанда алғаш рет бақылаушы болдық. Қазір, оған қарағанда, бақылаушылардың саны өсіп жатыр. Тәуелсіз бақылаушылар бар, партиялық бақылаушылар бар. Көп жерде бақылаушылар дайындалып жатыр. Себебі мен үш-төрт ұйымның бақылаушыларын дайындауға атсалысып жатырмын. Жалпы алғанда, бақылаушыларды дайындау бағытында шамамыз келгенше жұмыстарымызды жасап жатырмыз. Бақылаушылар тек өз жұмысының мән-жайын білуімен ғана шектелмейді. Себебі бақылаудан кейін сайлауға қатысты түрлі ұсыныстар болуы мүмкін, - деп өз тәжірибесінен мысал келтірді Дос Көшім.  Ол біреуді әкеліп, мәжбүрлеп дауыс бергізу болды деп нақты айта алмайтынын, бірақ соған ұқсас жағдайлар кездескенін жеткізді. Қазір бәрімізде телефон бар. Сондықтан телефонға арнайы нұсқаулық дайындадық. Әрбір бақылаушы телефон арқылы өзіне қажетті заңдармен танысып, қалай жұмыс істеу керектігі жөніндегі ақпаратты ала алады. Қысқасы, біз жыл сайын тәжірибемізді молайтып, жұмысымызды жетілдіріп келеміз, - дейді ол. «Халық үні» тәуелсіз бақылаушылар тобының тағы бір мүшесі, саясаттанушы Ермұрат Бәпи де өз ойын ортаға салды.  Бақылаушылық мәселесі өте маңызды. Дос Көшім өз сөзінде айтқандай, бақылаушылық мектебінен өткен азамат ертеңгі күні қоғамның саналы, белсенді тобына айнала алады. Естеріңізге салсам, 2019 жылғы сайлауда тәуелсіз бақылаушылар пайда болып, аяқ астынан үлкен қозғалыс қалыптасты. Оған дейін «тәуелсіз бақылаушы» деген атау болғанымен, қор ретінде жұмыс істеген ұйымдар болған жоқ. Кейін бұл бастама бүкіл Қазақстан бойынша кеңінен таралып, тәуелсіз бақылаушылар ұйымдары пайда болды. Бұл азаматтық белсенділіктің жаңа бір кезеңі болды. Сол кезде тәуелсіз бақылаушылар бірнеше топқа бөлініп кетті. Бірақ қоғамда үлкен сілкініс болды. Тарихқа көз жүгіртсек, 2005 жылғы президенттік сайлауда қоғамдағы оппозициялық күштер бірігіп, бірыңғай кандидат ұсынған кезде үлкен бақылаушылық жұмыс жүргізілді. Қазақстанның 57 пайызы бақылаушылармен қамтылды. Бұл белгілі бір кандидаттың сайлаудан өткен-өтпегенін анықтау мақсатындағы мүдделі қозғалыс болды. Ал қазіргі тәуелсіз бақылаушылардың мақсаты – ешқандай жеке мүдде емес. Мұндағы басты мүдде – сайлаудың әділдігі мен ашықтығы. Әділет партиясы ма, «Республика» ма, «Ақ жол» ма – кімнің жеңіп жатқаны маңызды емес. Ең маңыздысы – урнаға түскен бюллетеньдердің әділ әрі таза саналуы, - дейді Ермұрат Бәпи. Саясаттанушы Бақытжан Бұқарбай елімізде болып жатқан реформалардың куәсі болып отырғанын айтты.  Біз қазір елімізде болып жатқан тағдыршешті реформалардың куәсі болып жатырмыз. Өздеріңіз білесіздер, Конституция қабылданды. Жаңа институттар мен жаңа құрылымдар қалыптаса бастайды. Сол алғашқы институттардың бірі – Құрылтай сайлауы. Әріптестерім айтқандай, сайлаудың ашық өтуі және заң талаптарына сай ұйымдастырылуы маңызды. Ал ашықтық мәселесі бүкіл қоғамның мойнында деп айтуға болады. Бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері де сайлаудың ашық өтуіне тікелей атсалыса алады. Бұл саяси процесс болғандықтан, бақылаушылардың рөлі де маңызды. Қазір келіп жатқан жас буын үшін осындай процестерге араласу – үлкен мүмкіндік. Біз жастарға осындай тәжірибе беріп, олардың саяси сауатын арттыруға үлес қоса аламыз, - дейді «Халық үні» тәуелсіз бақылаушылар тобының мүшесі Бұқарбай. Дереккөз: BAQ.kz Фото: Қазақстан баспасөз клубы

Динмухамед Бейсембаев

29.07.2026

Изображение записи

Дезинформацияға қарсы орталық сайлау алдындағы жаңа фейкті анықтады

Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы бұған дейін Құрылтай депутаттарын сайлау алдындағы үгіт науқаны кезеңінде жалған ақпарат пен манипуляциялық контенттің таралу қаупі артуы мүмкін екенін ескерткен болатын. Қазіргі уақытта әлеуметтік желілерде қазақстандық танымал тұлғаның бейнесі пайдаланылған жалған жарияланымның таралып жатқаны анықталды. Онда азаматтар саяси партиялардың бірін қолдауға және бұқаралық іс-шараға қатысуға шақырылады. Сонымен қатар, аталған тұлғаның атынан саяси партияны қолдағаны үшін ақшалай сыйақы берілетіні туралы жалған уәделер таратылуда.  Жарияланымда аты аталған тұлғаның өзі бұл ақпаратты ресми түрде теріске шығарып, оқырмандарына оның жалған екенін мәлімдеді. Орталық азаматтардың сайлау заңнамасының негізгі талаптарын білуінің маңыздылығына назар аударады. Көп жағдайда заң талаптарының өрескел бұзылуы осындай манипуляцияларды бірден тануға мүмкіндік береді. Сайлау алдындағы үгітті жүзеге асыру қағидаларына сәйкес азаматтың  бейнесін оның жазбаша келісімінсіз үгіт материалдарында пайдалануға тыйым салынады. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының «Сайлау туралы» Заңына сәйкес  кандидатты немесе саяси партияны қолдау  үшін ақшалай төлемдер, тауарлар, қызметтер, қайырымдылық көмек, лотереялар не өзге де материалдық игіліктерді уәде ету арқылы сайлау алдындағы үгіт-насихатты  жүргізуге тыйым салынады.  Сондай-ақ, таралып жатқан жарияланымда өткізілуі ресми түрде расталмаған бұқаралық іс-шараға қатысуға шақырулар бар. Рұқсат етілмеген бұқаралық іс-шараларға қатысу Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жауаптылыққа әкеп соғуы мүмкін. Естеріңізге сала кетейік, сайлау алдындағы үгіт Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен және тек уәкілетті субъектілер арқылы жүзеге асырылады. Азаматтарды мұндай жарияланымдарға сын тұрғысынан қарауға шақырамыз. Егер таратылып жатқан ақпарат заң талаптарына анық қайшы келсе, саяси қолдау үшін ақшалай сыйақы уәде етсе немесе танымал тұлғалардың бейнесін олардың келісімінсіз пайдаланса, оның шынайылығына күмәндануға толық негіз бар. Сайлау науқанының барысы туралы ақпаратты тек ресми дереккөздерден алып, тексерілмеген хабарламаларды таратпаңыз. Фото ЖИ Gemini

Динмухамед Бейсембаев

29.07.2026

Изображение записи

Фары на миллион - в Астане сотрудник ограбил бывшего начальника

Мужчина вступил в сговор с действующими сотрудниками магазина и организовал незаконный заказ запчастей. Прибывший на склад товар он попросту вывез. Для незаконной авантюры мужчина использовал свою осведомлённость, поскольку ранее работал в магазине. По данным следствия, прибывшие автомобильные фары на общую сумму более миллиона тенге, мужчина вывез совершенно беспрепятственно.  Обнаружив недостачу, владелец магазина обратился в полицию. Полицейские, изучив записи камер видеонаблюдения, установили всех причастных к преступлению. По данному факту возбуждено уголовное дело. Проверяется причастность подозреваемых к совершению аналогичных преступлений. Полиция напоминает: преступления, связанные с присвоением или хищением имущества работодателя, независимо от занимаемой должности и способа совершения, влекут уголовную ответственность, - сообщают в polisia.kz. Владельцам торговых объектов рекомендуют не пренебрегать инвентаризацией и использовать системы видеонаблюдения и внутреннего контроля, чтобы своевременно выявлять подобные факты.

Маргарита Бутина

29.07.2026

Изображение записи

Фейковые призывы к поддержке партий распространяют в соцсетях

Центр по борьбе с дезинформацией ранее предупреждал о вероятном росте распространения ложной информации и манипулятивного контента в период агитационной кампании по выборам депутатов Курултая. В настоящее время в социальных сетях выявлено распространение недостоверной публикации, в которой с использованием изображения известной казахстанской личности граждан призывают поддержать одну из политических партий и принять участие в массовом мероприятии. При этом от имени указанного лица распространяются ложные обещания денежного вознаграждения за поддержку политической партии. Сама упомянутая в публикации личность уже официально опровергла данную информацию, предупредив своих подписчиков о ее недостоверности. Центр обращает внимание, что гражданам важно знать основные требования избирательного законодательства. Во многих случаях именно их очевидное нарушение позволяет сразу распознать подобные манипуляции. Так, Правилами осуществления предвыборной агитации запрещается использование изображения гражданина в агитационных материалах без его письменного согласия. Кроме того, Законом Республики Казахстан «О выборах» запрещается проведение предвыборной агитации, сопровождаемой обещанием денежных выплат, товаров, услуг, благотворительной помощи, лотерей либо иных материальных благ в обмен на поддержку кандидата или политической партии. Также распространяемая публикация содержит призывы к участию в массовом мероприятии, проведение которого не подтверждено официальной информацией. Участие в несанкционированных массовых мероприятиях может повлечь ответственность в соответствии с законодательством Республики Казахстан. Напоминаем, что предвыборная агитация осуществляется исключительно уполномоченными субъектами и в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан. Призываем граждан критически относиться к подобным публикациям. Если распространяемая информация очевидно противоречит требованиям законодательства, обещает денежное вознаграждение за политическую поддержку либо использует изображения известных лиц без их согласия, это является серьезным основанием усомниться в ее достоверности. Получайте информацию о ходе избирательной кампании исключительно из официальных источников и не распространяйте непроверенные сообщения. Фото ИИ Gemini

Динмухамед Бейсембаев

29.07.2026

Изображение записи

В области Абай откроют два предприятия по переработке макулатуры

Новые производства смогут перерабатывать более 17,5 тысячи тонн бумажных отходов в год. Первый завод планируют запустить уже этой осенью. В области Абай реализуют два инвестпроекта по переработке макулатуры. Их общая мощность после запуска превысит 17,5 тысячи тонн бумажных отходов в год, сообщили в пресс-службе Минэкологии. Один из проектов реализует ТОО «Казлеспром LTD». Предприятие сможет перерабатывать 2 534 тонны бумажных отходов в год. Стоимость проекта составляет 316,7 млн тенге. Сейчас на объекте завершают газификацию и подключение к электроснабжению. Запуск предприятия намечен на сентябрь этого года. Второй проект реализует ТОО «ВостокГофротара». После ввода в эксплуатацию предприятие будет перерабатывать до 15 тысяч тонн макулатуры в год. Стоимость проекта – 2 млрд тенге. Финансирование проекта уже освоено полностью. Сейчас производитель готовит оборудование к отправке, степень готовности составляет около 30%. Первую партию оборудования ожидают в августе, вторую – в сентябре–октябре. Монтаж начнется в первом квартале 2027 года, а запуск предприятия запланирован на 2027 год, - говорится в сообщении. Оба проекта реализуются при поддержке Министерства экологии и природных ресурсов Казахстана и АО «Жасыл даму». По данным компании, за счет средств утилизационного платежа уже профинансировано 30 проектов на общую сумму около 116 млрд тенге.

Динмухамед Бейсембаев

29.07.2026

Изображение записи
LogoСкачивайте мобильное приложение